Jezelf blijven

Emoties reguleren is niet zorgen dat een emotie verdwijnt of dat je rustig blijft. Het gaat erom dat je, terwijl de emotie er is, nog kunt merken wat er gebeurt en kunt kiezen wat je ermee doet. De maat is niet hoe kalm je blijft, maar hoeveel ruimte je behoudt om te kiezen hoe je erop reageert.

→ Lees verder: Wat betekent emoties reguleren eigenlijk?

Onder spanning blijft niet alles wat je kunt even gemakkelijk beschikbaar. Een vertrouwde reactie komt meer op de voorgrond; wat jij er zelf van vindt, raakt verder weg. Wanneer de spanning zakt, kan het weer beter bereikbaar worden — en dat is waarom het achteraf zo onbegrijpelijk voelt.

→ Lees verder: Waarom verlies ik mezelf onder spanning?

Omdat er tijdens spanning minder ruimte kan zijn om tegelijk waar te nemen, voelen, onderscheiden en handelen.

Pas wanneer de situatie voorbij is en de spanning daalt, wordt opnieuw duidelijk wat je eigenlijk voelde of wilde zeggen.

Dat betekent niet noodzakelijk dat je op het moment zelf “niet wist” wat er speelde.

Soms was die informatie op dat moment minder bereikbaar.

Lees verder: Waarom weet ik pas achteraf wat ik had willen zeggen?

Omdat een grens niet altijd eerst als een heldere “nee” verschijnt.

Soms merk je pas later vermoeidheid, irritatie, terugtrekking of lichamelijke spanning. Vooral wanneer aanpassen snel gebeurt, kan wat jij nodig hebt tijdelijk naar de achtergrond verdwijnen.

Daarom is grenzen leren herkennen vaak meer dan beter leren zeggen wat je wilt.

Het begint bij merken wat er in jou verandert vóór je jezelf volledig voorbijloopt.

Lees verder: Waarom voel ik mijn grens vaak pas wanneer ik er al over ben?

Van buiten lijken ze hetzelfde. Jezelf beschermen is een actie, bij jezelf blijven is wat er op dat moment van jou beschikbaar blijft.

Het verschil zit niet in wat je doet, maar in of het voor jou een keuze is of een reactie waarin je meegenomen wordt.

→ Lees verder: Wat is het verschil tussen mezelf beschermen en bij mezelf blijven?

Aanwezig blijven begint niet bij kalm worden. Het begint bij de vraag wat er op dat moment te weinig is: te veel tegelijk, te smal gericht, te weinig houvast, te alleen. Verander één klein ding en kijk daarna niet of je je rustiger voelt, maar of er weer meer dan één reactie mogelijk is.

→ Lees verder: Hoe kan ik aanwezig blijven wanneer spanning stijgt?

Dat je op een bepaalde manier reageert, wijst niet noodzakelijk op te weinig zelfbeheersing of te weinig inzicht. Wat je voelt, wat je ervan denkt en wat je doet volgen elkaar vaak zo snel op dat er geen moment lijkt om werkelijk te kunnen kiezen. Wat je jezelf in rust voornam, is onder spanning niet altijd vanzelf beschikbaar.

→ Lees verder: Waarom reageer ik soms vanuit een emotie terwijl ik weet dat ik dat niet wil?

Een emotie vertelt je niet noodzakelijk de waarheid. Ze geeft je informatie en toont waar je aandacht naartoe getrokken wordt.

Wat ze precies aanwijst, kan alleen jij onderzoeken, naast wat je werkelijk waarnam.

→ Lees verder: Wat probeert een emotie mij eigenlijk te vertellen?

Ja, maar niet zoals je misschien zou denken. Kiezen betekent dat de emotie één van de gegevens is waarmee je beslist en niet de enige beslisser. Dat groeit geleidelijk, in gewone momenten, en het is niet in elke situatie even beschikbaar.

→ Lees verder: Kan ik leren kiezen wat ik met een emotie doe?

Wat klopt, voelt niet altijd juist aan. En wat juist aanvoelt, klopt niet altijd. Intensiteit van een gevoel, is geen bewijs: verschillende dingen kunnen tegelijk meespelen. Daarom loont het om je aanvoelen serieus te nemen, te onderzoeken en af te toetsen.

→ Lees verder: Hoe weet ik of wat ik denk ook klopt?

Wanneer iets anders loopt dan verwacht, kan dat lastig zijn. Wat dat bij je oproept, zegt vooral iets over wat het voor jou betekende, niet per se hoe ‘objectief’ erg het is. Wat je verwachtte, wat er gebeurde en wat je ervan maakt zijn drie aparte dingen, en ze uit elkaar halen geeft je ruimte om verder te kunnen.

→ Lees verder: Wat gebeurt er wanneer iets anders loopt dan ik had verwacht?